„Tajemniczy Klient” w Gminie Moryń – diagnozujemy, edukujemy, zapobiegamy

W miesiącach letnich na terenie Gminy Moryń zrealizowano działanie profilaktyczno-edukacyjne w formule „Tajemniczego Klienta”, połączone ze szkoleniem sprzedawców napojów alkoholowych bezpośrednio w miejscu sprzedaży.

Przedsięwzięcie zostało zrealizowane w ramach działań Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Moryniu.

Nie kontrola, lecz diagnoza i edukacja

Głównym założeniem działania nie było piętnowanie przedsiębiorców ani poszukiwanie podstaw do nakładania sankcji.

Audyt miał przede wszystkim charakter diagnostyczny i edukacyjny – jego celem było sprawdzenie, jak w praktyce funkcjonuje w punktach sprzedaży zasada weryfikowania wieku młodo wyglądających klientów, a następnie przeprowadzenie szkolenia odnoszącego się bezpośrednio do sytuacji, z którą przed chwilą zetknął się sprzedawca.

Do punktu sprzedaży wchodziła młoda osoba i podejmowała próbę zakupu alkoholu. Następnie do punktu wchodził trener, który omawiał przebieg sytuacji i prowadził szkolenie na miejscu.

Taka forma pozwala odejść od szkolenia opartego wyłącznie na teorii. Sprzedawca otrzymuje wiedzę bezpośrednio w swoim miejscu pracy, w odniesieniu do konkretnej i rzeczywistej sytuacji sprzedażowej.

Wyniki pokazują, że edukacja sprzedawców jest potrzebna

Spośród 12 punktów sprzedaży napojów alkoholowych funkcjonujących na terenie Gminy Moryń audytem objęto 9.

W około 33% przebadanych punktów, a więc w co trzecim z nich, młodo wyglądający klient nie został poproszony o okazanie dokumentu potwierdzającego wiek.

Wynik ten jest dla Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Moryniu przede wszystkim ważną informacją diagnostyczną.

Pokazuje, że działania kierowane do sprzedawców napojów alkoholowych powinny stanowić stały element lokalnej profilaktyki.

Uzyskane wyniki pozwalają Komisji lepiej rozpoznawać lokalne potrzeby, określać obszary wymagające dalszej edukacji oraz planować kolejne działania na podstawie rzeczywiście zdiagnozowanych problemów, a nie wyłącznie ogólnych założeń.

Szkolenie dokładnie tam, gdzie może pojawić się problem

Szczególną wartością przedsięwzięcia było połączenie diagnozy ze szkoleniem przeprowadzonym bezpośrednio po próbie zakupu.

Dzięki temu sprzedawca mógł wspólnie z trenerem przeanalizować konkretną sytuację, poznać prawidłowy sposób postępowania oraz przypomnieć sobie przepisy dotyczące sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim.

Działanie miało więc przede wszystkim wspierać przedsiębiorców i sprzedawców w odpowiedzialnym prowadzeniu sprzedaży, a jednocześnie dostarczyć Gminnej Komisji wiedzy potrzebnej do planowania kolejnych działań profilaktycznych.

Wyniki tegorocznego audytu wskazują, że warto ten kierunek kontynuować. Dlatego w kolejnych działaniach planowane jest dalsze wzmacnianie edukacji przedsiębiorców i sprzedawców, w tym organizowanie kolejnych form szkoleń dotyczących odpowiedzialnej sprzedaży napojów alkoholowych.

Przypominamy – co mówią przepisy?

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18.

Jednocześnie zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, w przypadku wątpliwości co do pełnoletności nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe jest uprawniony do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy.

Warto pamiętać, że odpowiedzialność za przestrzeganie tych zasad ma również wymiar administracyjny.

Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania alkoholu osobom nieletnim.

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 11 ustawy, przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o jego ponowne wydanie nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia.

Ustawa przewiduje również odpowiedzialność karną. Zgodnie z art. 43 ust. 1, sprzedaż lub podawanie napojów alkoholowych w przypadkach, kiedy jest to zabronione, podlega grzywnie.

Gdy masz wątpliwość – sprawdź wiek

Odpowiedzialna sprzedaż alkoholu jest jednym z elementów lokalnego systemu profilaktyki. Rolą Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jest nie tylko reagowanie na występujące problemy, ale również ich rozpoznawanie, prowadzenie działań edukacyjnych i planowanie profilaktyki odpowiadającej na rzeczywiste potrzeby lokalnej społeczności.

Dlatego wyniki audytu traktujemy przede wszystkim jako wskazówkę do dalszej pracy.

Diagnozujemy, edukujemy i wyciągamy wnioski – po to, aby skuteczniej chronić dzieci i młodzież przed dostępem do alkoholu.

Działanie zostało sfinansowane ze środków przeznaczonych na realizację Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Moryń na lata 2024–2026.